Warmtepomp lekt: water of koudemiddel?

Ruik je gas of brandlucht? Lees dan eerst Eerst je veiligheid.

Zie je water bij je warmtepomp? Of denk je dat er koudemiddel lekt? Op deze pagina lees je wat de fabrikanten zeggen. Er zijn drie gevallen:

• water bij de buitenunit;
• water in huis, bij de binnenunit of de leidingen;
• koudemiddel dat lekt.

Het advies komt vooral uit de handleidingen. Elke handleiding geldt voor bepaalde series. Kijk daarom ook in de handleiding van je eigen warmtepomp.

Water bij de buitenunit

Water onder de buitenunit kan normaal zijn. Quatt legt uit waarom. De buitenunit haalt warmte uit de buitenlucht. Vocht uit die lucht slaat neer op de koude verdamper. Zo ontstaat condenswater. De handleidingen zeggen dit over water bij de buitenunit:

• Quatt Hybrid: er kan tot wel 30 liter condenswater per dag uit lopen.
• Vaillant aroTHERM plus: er kan ijs op de achterkant komen. De warmtepomp ontdooit dan. Er komt waterdamp uit en er loopt water uit de onderkant. Die waterdamp is normaal, zegt Vaillant.
• Panasonic (binnenunit WH-ADC0509L): komt er water of stoom uit de buitenunit? Dat komt door condensatie of verdamping in de leidingen. Panasonic noemt dat geen defect.
• Bosch Compress 5800iAWM en Compress Hybrid 7000i AW: onder de buitenunit kan vocht komen. Dat is condenswater dat niet in de condensbak valt. Dat is normaal, zegt Bosch. Er zijn geen speciale maatregelen nodig.

Meer over ijs en ontdooien lees je op Warmtepomp ijs.

Houd de afvoer vrij

Het water moet wel weg kunnen. Quatt zegt: de warmtepomp moet een geschikte afvoer hebben voor het condenswater. Anders kan je terras nat worden en in de winter bevriezen. Wat je zelf controleert, verschilt per merk:

• Intergas Xtend Eco: controleer de buitenunit regelmatig op vuil. Controleer ook de drain op verstopping en vuil. Maak hem zo nodig schoon.
• NIBE S2125: controleer regelmatig of het condenswater goed wegloopt via de condensleiding. Vraag zo nodig de installateur om hulp. Staat er veel water onder de S2125? Dan noemt NIBE twee dingen. Plaats het accessoire KVR om het condenswater weg te leiden. En controleer of de afvoer via de condensleiding (KVR) werkt.
• Atlantic Explorer V5: dat is een warmtepompboiler. Die staat binnen, in een vorstvrije ruimte. Controleer 1 keer per jaar of de condensafvoerleiding schoon is.

Vereniging Eigen Huis zegt: de buitenunit heeft een speciale afvoer voor smeltwater. Controleer of die open is. Er mag bijvoorbeeld geen sneeuw of blad in zitten. Anders blijft het smeltwater in de warmtepomp staan. Dan kan er toch een storing ontstaan.

Wees ook voorzichtig rond de buitenunit, zegt Vereniging Eigen Huis. Het kan daar glad zijn. Soms loopt het smeltwater over de grond en bevriest het weer.

Veel water na een stroomstoring

Heb je een Quatt HeatPump? Valt de stroom in de winter lang uit? Dan kan de antivriesklep opengaan. Dat gebeurt als het water bijna 0 °C is. Die klep laat het water uit het cv-systeem weglopen. Zo bevriest de buitenunit niet. Daarna moet het systeem worden bijgevuld, zegt Quatt. Hoe, lees je op Warmtepomp bijvullen.

Quatt zegt ook: houd die klep vrij van planten en andere obstakels. Anders kan de buitenunit bij vorst water vasthouden. Dan kan hij beschadigd raken.

Water in huis

Lekt er water in huis? Wat je doet, hangt af van de plek en het merk.

Een ventiel dat druppelt

Soms is een beetje water uit een ventiel normaal. Soms niet. Dat hangt af van welk ventiel het is:

• NIBE VVM S320: uit het overstortventiel van de boiler komt soms wat water. Dat gebeurt na gebruik van warm water. Het koude water zet uit als het warm wordt. Dan stijgt de druk en gaat het ventiel open. Het overstortventiel van het klimaatsysteem moet wel dicht zijn. Daar hoort normaal geen water uit te komen.
• Panasonic WH-ADC0509L: uit de veiligheidsklep van de tank komt soms een beetje water. Ook dat is na gebruik van warm water. De veiligheidsklep van het circuit moet helemaal dicht zijn. Daar hoort normaal geen water uit te komen.
• Nefit EnviLine IDU Monoblock en Bosch 7000i: er kan water uit het overstortventiel druppelen. Dat mag alleen als de druk hoger is dan toegestaan. Druppelt het bij een druk onder 2 bar? Vraag dan de installateur om raad. Sluit de afvoer van het overstortventiel nooit af.

De handleiding van de Mitsubishi Electric cilinderunit en hydrobox noemt twee gevallen. Die handleiding geldt onder meer voor de series EHST en ERST.

Er druppelen kleine hoeveelheden water uit een van de overdrukventielen. Mitsubishi Electric zegt: vuil kan zorgen dat het ventiel niet goed sluit. Doe dan dit:

1. Draai het ventieldopje in de aangegeven richting, tot je een klik hoort. Er loopt dan een beetje water weg. Dat spoelt het vuil uit het ventiel. Wees heel voorzichtig: het water dat wegloopt is heet.
2. Blijft het ventiel druppelen? Neem dan contact op met de installateur. De rubberen afdichting kan beschadigd zijn. Die moet dan worden vervangen.

Er loopt water uit een van de overdrukventielen. Dan is het systeem volgens Mitsubishi Electric oververhit of staat het onder druk. Doe dan dit:

1. Zet de stroom uit naar de warmtepomp en eventuele verwarmingselementen.
2. Neem contact op met de installateur.

Mitsubishi Electric zegt ook:

• Blokkeer nooit de waterafvoer via de noodkranen.
• Komt er water uit de verdeelbak? Zet het toestel dan uit. Haal de stekker uit het stopcontact. Neem contact op met de installateur.

Water uit de binnenunit of de leidingen

De handleidingen zeggen dit:

• Panasonic WH-ADC0509L: lekt er water uit de binnenunit? Sluit dan de stroom af. Neem daarna contact op met een erkende dealer. Lekt er heet water uit de binnenunit? Stop dan met het gebruik en haal de stroom eraf. Neem meteen contact op met je leverancier.
• Quatt All-Electric: is er waterlekkage? Sluit dan de veiligheidsklep onder de HeatCharger. Neem contact op met Quatt.
• Bosch Compress 5800iAWM: zie je vocht en condenswater bij de cv-installatie? En staat de warmtepomp in de koelstand? Zet de warmtepomp dan uit. Vraag de dealer of installateur om raad.

Quatt noemt twee tekens van een lek:

• vocht rond een of meer leidingen;
• een plotselinge daling van de waterdruk.

Quatt zegt ook:

• Is het lek klein en zit het bij een knelkoppeling? Dan kun je die zelf aandraaien, met de klok mee. Bij de All-Electric zegt Quatt: draai niet te hard, anders kan de koppeling beschadigen.
• Is de waterdruk lager, maar vind je geen lek bij een koppeling? Bel dan Quatt.

Zakt de waterdruk steeds? Lees dan Warmtepomp bijvullen. Daar staat per merk wanneer bijvullen te vaak is.

Mitsubishi Electric zegt: laat problemen onderzoeken door de installateur of een andere bevoegde persoon. Probeer het systeem niet zelf te repareren, zegt Mitsubishi Electric. Bij de Xtend Eco zegt Intergas: alleen een erkend installateur of Intergas mag repareren.

Lekt er koudemiddel?

In je warmtepomp zit koudemiddel. Welk koudemiddel, staat op het etiket van het apparaat, zegt IPLO. Een lek zie of ruik je niet altijd. Dat zeggen de handleidingen:

Warmtepomp	Wat de handleiding zegt
Quatt HeatPump	Het koelmiddel R290 in de buitenunit is “helder en geurloos, waardoor lekdetectie moeilijk is”.
Intergas Xtend Eco	“Dit toestel bevat een licht ontvlambaar koudemiddel.” En: “Houd er rekening mee dat het koudemiddel geurloos is.”
NIBE S2125	Het koudemiddel is zeer brandbaar. “Denk eraan dat het koudemiddel reukloos kan zijn.”
ATAG Energion M All Electric R32	“Het koelmiddel R32 is geurloos.” Het is ontvlambaar.
Daikin Altherma 3 R	Het koelmiddel R32 is “weinig ontvlambaar”. “Denk eraan dat het koelmiddel in het systeem geurloos is.”
Panasonic WH-ADC0509L	R290 is een “uiterst brandbaar gas”. “Let op dat koelmiddel wellicht geen geur heeft.”
Mitsubishi Electric PUZ-WZ	R290 is “een zeer licht ontvlambaar koelmiddel”. Koelmiddelen kunnen geurloos zijn.

Denk je dat er koudemiddel lekt? Lees dan eerst Eerst je veiligheid. Volg daarna de stappen van je eigen fabrikant. Elke fabrikant zegt iets anders. Hieronder staat het per merk, in de volgorde van de handleiding.

Daikin

De handleiding van de Daikin Altherma 3 R zegt: “Het koelmiddel in de unit is weinig ontvlambaar, maar lekt normaal NIET”. Lekt het toch in de kamer? En komt het bij vuur van een brander, verwarming of fornuis? Dan kan er volgens Daikin brand ontstaan, of een schadelijk gas. Daikin zegt dan:

1. Zet alle verwarmingstoestellen met verbranding uit. Dat zijn toestellen met een vlam.
2. Lucht de ruimte.
3. Neem contact op met de dealer waar je de unit hebt gekocht.
4. Gebruik de unit niet tot de servicedienst bevestigt dat het lek is gerepareerd.

Dezelfde stappen staan in de handleidingen van de Altherma 3 H HT en 3 M. Meer over Daikin lees je op Daikin Altherma storing.

Remeha

Remeha zegt bij de Elga Ace en Mercuria Ace: het koudemiddel is “ontvlambaar en giftig”. Is er een lek? Dan zegt Remeha:

1. Zet alle verwarmingstoestellen uit.
2. Ventileer de ruimte.
3. Neem contact op met de dealer bij wie je de unit hebt gekocht.
4. Wacht op de installateur. Zegt een erkend installateur dat het lek is gerepareerd? Dan kun je de unit weer aanzetten.

Voor de Remeha Elga Ace MB staan er andere stappen in de handleiding:

1. Zet het toestel uit.
2. Gebruik geen vuur, rook niet en bedien geen elektrische contacten. Dat kan brand geven.
3. Raak het koudemiddel niet aan. Je kunt er bevriezingswonden door krijgen.
4. Neem contact op met een erkend vakman. Die spoort het lek op en verhelpt het meteen.
5. Start de installatie pas weer als het lek is gerepareerd.

Meer over Remeha lees je op Remeha warmtepomp storing.

Mitsubishi Electric

De installatiehandleiding van de Mitsubishi Electric PUZ-WZ-buitenunit met R290 zegt bij een lek:

1. Breng iedereen weg uit de gevarenzone.
2. Zet de stroom naar alle delen van het systeem uit. Doe dat vanaf een veilige plek.
3. Haal ontstekingsbronnen weg uit de gevarenzone.
4. Gebruik het apparaat pas weer als het is gerepareerd.

Mitsubishi Electric zegt ook:

• Is er brand of een explosie? Houd dan altijd een veilige afstand. Bel direct de brandweer.
• Maak je je zorgen over een mogelijk lek? Neem dan direct contact op met je installateur of leverancier. Of met Mitsubishi Electric.

Bij de cilinderunit en hydrobox zegt Mitsubishi Electric: lekt er koelmiddel? Doe dan dit:

1. Zet het toestel uit.
2. Ventileer de ruimte goed.
3. Neem contact op met de installateur.

Meer lees je op Mitsubishi Electric Ecodan storing.

Itho Daalderop

Heb je een Itho Daalderop Amber? Zie je de codes F05 en F06 tegelijk? Dan is er volgens Itho Daalderop propaan ontsnapt. De kans op een propaanlek is dan groot. Itho Daalderop zegt:

1. Blijf 1 meter bij de Amber vandaan. Dat is de veiligheidszone rond het buitendeel. Kom niet in die zone. Staat de Amber op het dak, en kom je er alleen via een serviceluik? Laat dat luik dan dicht.
2. Neem contact op met een gekwalificeerde installateur met kennis van R290.
3. Je installateur neemt contact op met Itho Daalderop. Deze storing mag alleen samen met Itho Daalderop worden onderzocht en opgelost.

Meer over Itho Daalderop lees je op Itho Daalderop warmtepomp storing.

NIBE

De veiligheidsinformatie van de NIBE S2125 zegt: “Denk eraan dat het koudemiddel reukloos kan zijn”. In het deel voor de servicemonteur staat bij de lektest: “Bij vermoeden van lekkage, verwijdert/dooft u open vuur”. Wie mag aan het koudemiddelsysteem werken? NIBE zegt: mensen met kennis en ervaring van brandbare koudemiddelen. Meer over NIBE lees je op NIBE warmtepomp storing.

Quatt

De handleiding van de Quatt HeatPump (V3) zegt:

• “Zorg te allen tijde voor goede ventilatie rond het product”.
• Anders kan koelmiddelgas zich bij een lek ophopen. Dat gas is zeer brandbaar. Het geeft explosiegevaar.
• Werk aan het koelsysteem mag alleen bevoegd installatiepersoneel doen.

Meer over Quatt lees je op Quatt warmtepomp.

Vaillant

De handleiding van de Vaillant aroTHERM plus zegt:

• Rond de buitenunit geldt een beschermingsbereik. Zorg dat daar geen ontstekingsbronnen zijn. Bijvoorbeeld stopcontacten, lichtschakelaars, lampen en elektrische schakelaars.
• Gebruik in dat bereik geen sprays of andere brandbare gassen.
• Het koudemiddel is zwaarder dan lucht. Bij een lek kan het zich op de vloer verzamelen.

Voor de warmtepompboiler aroSTOR zegt Vaillant bij vrijkomend koudemiddel:

• Doe, als het kan, deuren en ramen wijd open. Zorg voor tocht.
• Vermijd open vuur, zoals een aansteker of lucifer.
• Rook niet.
• Bedien geen elektrische schakelaars, stekkers, deurbellen, telefoons of andere communicatiesystemen in het gebouw.
• Verlaat meteen het gebouw. Zorg dat niemand anders naar binnen gaat.

Meer over Vaillant lees je op Vaillant warmtepomp storing.

Panasonic en Intergas

• Panasonic WH-ADC0509L: “Het is sterk aanbevolen dat er voor brandbaar koelmiddel geschikte gasdetectoren aanwezig zijn die werken en waarschuwen bij lekkage.” Houd ook alle nodige ventilatieopeningen vrij, zegt Panasonic.
• Intergas Xtend Eco: in de installatiehandleiding staat bij de veiligheid voor de installatie: “Schakel de installatie direct af als deze niet goed functioneert of er een vreemde geur of rook wordt waargenomen.”

Wie mag aan het koudemiddel werken?

Werk aan het koudemiddel laat je altijd over aan een gecertificeerde monteur. Dat zeggen IPLO en de ILT. De ILT zegt: “Wilt u een airconditioner of warmtepomp installeren of onderhouden? Dit mag u niet zelf doen”. Laat dat alleen doen door een monteur met een diploma daarvoor, zegt de ILT.

Op de site van IPLO staat een filmpje van Rijkswaterstaat. Daarin zegt de stem: “Laat reparaties, onderhoud en vervanging altijd doen door een monteur die gecertificeerd is om met koudemiddelen te werken”. Sinds 29 september 2025 geldt de plicht tot certificering ook voor werk met propaan. Dat schrijft IPLO.

Hoe je zo’n monteur vindt, lees je op Warmtepomp monteur.