Warmtepomp ontdooien: is ijs op de buitenunit normaal?

Zit er ijs op de buitenunit van je warmtepomp? Of komt er stoom of water uit? Dat kan bij het ontdooien horen. Op deze pagina lees je wat de handleidingen daarover zeggen. En wat je zelf mag doen. Elk merk zegt iets anders. Kijk daarom ook in de handleiding van je eigen warmtepomp.

Waarom komt er ijs op de buitenunit?

Quatt legt het zo uit voor de Quatt Hybrid. De warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht. Daarvoor maakt hij de verdamper in de buitenunit kouder dan de buitenlucht. Vocht uit de lucht slaat neer op die koude verdamper. Net als druppels op een koud glas. Is het buiten ongeveer 5 graden of kouder? Dan bevriest dat water op de verdamper, zegt Quatt. Zit de verdamper dicht met ijs? Dan start de Quatt Hybrid een ontdooicyclus.

Bosch zegt dit over de Compress 5800i AW. Bij lage buitentemperaturen kan er ijs op de verdamper komen. Hindert het ijs de lucht? Dan start de warmtepomp vanzelf met ontdooien. Daarna werkt hij weer normaal. Is het buiten niet warmer dan +5 °C? Dan koelt de cv-installatie tijdens het ontdooien iets af, zegt Bosch.

Vaillant zegt over de aroTHERM plus: onder 5 °C kan condenswater op de lamellen bevriezen. De warmtepomp herkent dat en ontdooit vanzelf. De warmte daarvoor komt uit de cv-installatie.

Hoe vaak en hoe lang?

Ook dat verschilt per merk en per bron:

• Vaillant aroTHERM plus: het ontdooien gebeurt vaker als het buiten rond 2,5 °C is. Onder 0 °C gebeurt het minder vaak. Dan zit er minder vocht in de lucht. Het ontdooien duurt enkele minuten.
• Quatt Hybrid: een ontdooicyclus duurt ongeveer 5 minuten. In de winter kan er soms elk uur een komen.
• Itho Daalderop Amber: onder 10 °C start de warmtepomp regelmatig een ontdooicyclus.
• Milieu Centraal: een volledig elektrische warmtepomp ontdooit vooral net boven het vriespunt. Dan zit er veel vocht in de lucht. Het geluid kan dan even anders zijn. Ontdooien kost wat extra energie.
• Vereniging Eigen Huis: ontdooien duurt ongeveer 5 tot 15 minuten. De warmtepomp gebruikt daarvoor warmte uit je huis.

Komt er stoom of water uit?

Tijdens het ontdooien kan er stoom en water uit de buitenunit komen. Dit zeggen de handleidingen:

• Panasonic (de WH-ADC0509L, WH-ADC0309K en WH-MDC05/07/09J3E5-1): komt er in de verwarmingsstand stoom uit de buitenunit? Dat komt door het ontdooien. Panasonic noemt dat geen defect.
• Bosch Compress 5800i AW Hybride: het ontdooien kan een dampwolk geven. Bosch zegt erbij: “niet te verwarren met rook”. Het ontdooien duurt kort. Daarna werkt de warmtepomp weer gewoon.
• Itho Daalderop Amber: er kan een condenswolk ontstaan. Itho zegt: “Dit is een normaal verschijnsel en niet schadelijk”. Er kan veel smeltwater uit de gaten in de bodem lopen.
• Vaillant aroTHERM plus: op koude dagen kan er waterdamp uitkomen. Vaillant noemt dat normaal. Er loopt dan ook water uit de onderkant. Zie je vochtsluiers op het apparaat? Dan hoef je niets te doen, zegt Vaillant.
• Quatt Hybrid: er komt veel water en waterdamp vrij. Quatt zegt: “Dit is niet iets om je zorgen om te maken”. Er kan tot 30 liter condenswater per dag uit de Quatt Hybrid lopen.

Ruik je brandlucht of zie je rook? Lees dan eerst Eerst je veiligheid.

Bosch zegt over de Compress 5800i AW: vocht onder de warmtepomp is normaal. Het komt van condenswater dat niet in de opvang valt. Er zijn dan geen speciale maatregelen nodig. Staat er veel water onder de buitenunit? Lees dan Lekt je warmtepomp?.

Wat zie je op het display?

Een aantal warmtepompen laat zien dat ze ontdooien. Dit staat in de handleidingen.

Merk en serie	Wat je ziet
Daikin Altherma R Hybrid en Altherma Hybrid (hydrosplit)	Een pictogram voor “De stand Ontdooien/olieretour is actief.”
Daikin Altherma 3 R F+W	In het menu [8.6] Bedrijfsmodi, bijvoorbeeld “Stand ontdooien/olieretour”.
Mitsubishi Electric Ecodan, E-generatie	Een pictogram op het hoofdscherm voor “Compressor draait en ontdooit.”
Bosch Compress 5800i AW	Een symbool voor “Ontdooifunctie actief”.
Itho Daalderop Amber, hybride	Een symbool voor “De ontdooistand is actief.”
Vaillant uniTOWER plus	Statuscode S.516 “Ontijzing actief”. De warmtepomp ontdooit de buitenunit. Het verwarmen is dan onderbroken. Het ontdooien duurt hoogstens 16 minuten.

Wat mag je zelf doen?

De handleidingen hieronder vragen je om de buitenunit vrij te houden. Doe alleen wat de handleiding van jouw warmtepomp zegt. Elk merk zegt het anders.

Vaillant aroTHERM plus (VWL 35/6 tot en met 75/6). De handleiding zegt:

1. Verwijder regelmatig takken en bladeren die rond het apparaat liggen.
2. Verwijder regelmatig bladeren en vuil bij het ventilatierooster onder het apparaat.
3. Verwijder regelmatig sneeuw van het rooster waar de lucht in gaat. En van het rooster waar de lucht uit komt.
4. Verwijder regelmatig sneeuw die rond het apparaat ligt.

Bosch Compress 5800i AW. Heb je de buitenunit AWR? Dan zijn deze tips en stappen volgens Bosch niet voor de gebruiker. Bosch zegt: een dun laagje ijs is normaal. Het verdwijnt bij de volgende 5 keer ontdooien. Verwijder altijd de sneeuw, om bevriezing te voorkomen. De stappen:

1. Veeg de sneeuw zorgvuldig van de lamellen.
2. Verwijder de sneeuw van de bovenkant.
3. Spoel het ijs weg met warm water van hoogstens 60 °C. Dat mag, zegt Bosch.
4. Blijft het ijs langer dan 2 dagen dikker dan 5 mm? Neem dan contact op met je installateur.

Nefit EnviLine IDU Monoblock 5-17, met buitenunit ODU Monoblock. Deze handleiding zegt: voorkom dat er sneeuw op de buitenunit blijft liggen. Zo voorkom je ijs. De stappen:

1. Veeg de sneeuw voorzichtig van de lamellen.
2. Maak het dak van de warmtepomp vrij van sneeuw.
3. Spoel het ijs af met warm water. Dat kan, zegt Nefit.

Dit zeggen de andere handleidingen:

• De L en K van Panasonic: maak bij sneeuwval de ruimte rond de buitenunit schoon. Dan raken de openingen voor de lucht niet bedekt.
• De J van Panasonic: maak in de winter de unit vrij van sneeuw. Dan raken de openingen voor de lucht niet geblokkeerd.
• NIBE S2125: controleer regelmatig of het inlaatrooster niet dicht zit met bladeren of sneeuw. Let daar vooral op bij veel wind of sneeuw. Controleer ook of de achterkant vrij is van vuil en bladeren. En de afvoeropeningen in het onderpaneel.
• Intergas Xtend Eco en Xtend (split): controleer de buitenunit regelmatig op vuil. Bijvoorbeeld straatvuil en bladeren. Maak hem zo nodig schoon. Controleer ook de afvoer (drain) op verstopping of vuil. Maak die zo nodig schoon. Sneeuwt het? Kijk dan of de buitenunit vrij blijft van sneeuw. Verwijder sneeuw rond en boven op de unit.
• Quatt HeatPump: houd de antivriesklep vrij van planten en andere obstakels. Anders kan de buitenunit bij vorst water vasthouden. Dat kan het apparaat beschadigen. Verwijder vuil en bladeren uit de verdamper.

Ook Vereniging Eigen Huis en Milieu Centraal geven tips:

• Vereniging Eigen Huis: kijk regelmatig of er sneeuw op of tegen de buitenunit ligt. Veeg die weg met een zachte borstel. Controleer of de afvoer voor smeltwater open is. Er mag geen sneeuw of blad in zitten.
• Milieu Centraal: houd de buitenunit bij sneeuw zo veel mogelijk sneeuwvrij. Sneeuwt hij in? Dan werkt hij minder goed en krijgt het systeem het zwaarder. Verwijder sneeuw en ijs, maar hak niet en gebruik geen scherpe voorwerpen. Controleer de afvoer en het smeltwater. Zo voorkom je ijs en verstoppingen.

Wat doe je beter niet?

De handleidingen noemen ook wat je niet moet doen:

• Daikin Altherma 3 R F+W: “Gebruik GEEN andere schoonmaakmiddelen of manieren om het ontdooien te versnellen dan die aanbevolen door de fabrikant”. Mitsubishi Electric (Ecodan, E-generatie), Quatt (HeatPump) en NIBE (S2125) waarschuwen daar ook voor.
• Bosch Compress 5800i AW: de lamellen zijn dun en gevoelig. Gebruik nooit harde voorwerpen. Gebruik nooit te hoge waterdruk.
• Vaillant aroTHERM plus: in de handleiding voor de installateur staat: “Reinig het product niet met een hogedrukreiniger of een gerichte waterstraal”. Vaillant zegt ook: probeer nooit zelf onderhoud of reparaties te doen. Laat dat doen door een erkend installateur.
• Itho Daalderop Amber: Itho zegt tegen de installateur: “Gebruik nooit harde gereedschappen of een hogedrukreiniger”. Dat staat bij het reinigen van de lamellen. Inspectie en onderhoud mag volgens Itho alleen een erkende installateur of serviceorganisatie doen.
• Quatt HeatPump: gebruik geen hogedrukreiniger. Gebruik geen bezems of borstels op de verdamper. Quatt zegt ook: werkt de CiC of de buitenunit niet? Dan werkt het ontdooien ook niet. De CiC is de regeling van de Quatt HeatPump. Zorg dat ze allebei werken.
• NIBE S2125: spuit geen water in de roosters of de zijkanten. Anders kan er water in de warmtepomp komen.
• Remeha Elga Ace: “Schakel de warmtepomp niet uit”. Anders werkt de vorstbeveiliging niet, zegt Remeha.

Wanneer is het niet normaal?

Soms blijft er ijs zitten, of werkt het ontdooien niet goed. Dit zeggen de bronnen:

• Bosch Compress 5800i AW: blijft het ijs langer dan 2 dagen dikker dan 5 mm? Neem dan contact op met je installateur.
• NIBE S2125: blijft er ijs of sneeuw zitten aan de ventilator? Of aan het rooster of de ventilatorconus? Dat merk je aan abnormaal geluid van de ventilator. NIBE zegt: stel dan de functie “Ventilator ontdooien” in op de binnenmodule of regelmodule. Neem bij problemen contact op met je installateur.
• De L, K en J van Panasonic: warmt het systeem moeilijk op? Misschien zit er iets voor de openingen van de buitenunit. Bijvoorbeeld een laag sneeuw. Panasonic noemt dat geen defect. Haal het dan weg, zegt Panasonic. Bij de J gaat het om de openingen van de mono bloc-unit.
• Vereniging Eigen Huis: kan het smeltwater niet weg? Dan blijft het in de warmtepomp staan. Er kan dan alsnog een storing komen.
• Milieu Centraal: let op afwijkend gedrag, zoals extra geluid of storingsmeldingen. Misschien werkt het ontdooien dan niet goed.

Hoor je tijdens het ontdooien hard lawaai? Lees dan Geluid van je warmtepomp. Staat er een storing op het display? Lees dan Warmtepomp storing.

Glad rond de buitenunit

Vereniging Eigen Huis zegt: rond de buitenunit kan het glad zijn. De lucht die de buitenunit uitblaast, is kouder dan de buitenlucht. En het smeltwater moet ergens heen. Soms loopt het over de grond en bevriest het weer. Wees daarom voorzichtig rond de buitenunit, zegt Vereniging Eigen Huis.

Ook de fabrikanten waarschuwen ervoor:

• Remeha Elga Ace: het afgevoerde condenswater kan bevriezen. Remeha noemt dat een mogelijk gevaar: “laag zwart ijs”.
• Quatt Hybrid: staat hij op de grond? Dan raadt Quatt een grindbak aan. Anders kan je hele terras nat worden en in de winter bevriezen.
• Itho Daalderop Amber: onder het vriespunt kan smeltwater opnieuw bevriezen. Itho vraagt de installateur om een goede afvoer. Bijvoorbeeld een grindbed ruim rond en onder het toestel.

Staat er water onder de buitenunit? Lees dan Lekt je warmtepomp?.

Hybride: de cv-ketel helpt mee

Heb je een hybride warmtepomp? Dan kan de cv-ketel meehelpen bij het ontdooien:

• Remeha Elga Ace: tijdens het ontdooien kan de regeling de ketel starten. Is dat niet genoeg om de buitenunit te beschermen? Dan zet de regeling de buitenunit uit.
• Quatt Hybrid (Classic): zakt de temperatuur van het water uit de Quatt onder 15 °C? Dan schakelt de ketel bij. Zo is er genoeg warmte om te ontdooien.

Meer over de combinatie van warmtepomp en ketel lees je bij Hybride warmtepomp.