Ruik je gas? Bel direct 0800 9009. Gaat je koolmonoxidemelder af? Waarschuw je huisgenoten. Ga zo snel mogelijk naar buiten. Bel 112. Wat moet je doen?

Warmtepomp ontdooien: is ijs op de buitenunit normaal?

Gemaakt met AI door Waypoint. Gecontroleerd met AI op

In het kort

Bij kou kan er ijs op de buitenunit komen. De warmtepomp ontdooit dat zelf. Daarbij kan er stoom en water uit de buitenunit komen. Panasonic (de WH-ADC0509L, WH-ADC0309K en WH-MDC05/07/09J3E5-1) noemt dat geen defect. Itho Amber en Vaillant aroTHERM plus noemen het normaal. Bosch noemt vocht onder de Compress 5800iAWM normaal. Houd sneeuw en bladeren weg, zoals de handleiding van je eigen warmtepomp zegt. Milieu Centraal zegt: verwijder sneeuw en ijs, maar hak niet en gebruik geen scherpe voorwerpen. Blijft er ijs zitten? Voor de Bosch Compress 5800iAWM zegt Bosch het zo. Blijft het ijs langer dan 2 dagen dikker dan 5 mm? Neem dan contact op met je installateur. Vereniging Eigen Huis zegt: rond de buitenunit kan het glad zijn. Wees daar voorzichtig.

Zit er ijs op de buitenunit van je warmtepomp? Of komt er stoom of water uit? Dat kan bij het ontdooien horen. Op deze pagina lees je wat de handleidingen daarover zeggen. En wat je zelf mag doen. Elk merk zegt iets anders. Welke handleidingen we gebruiken, staat bij de bronnen. Kijk ook in je eigen handleiding.

Waarom komt er ijs op de buitenunit?

Quatt legt het zo uit voor de Quatt Hybrid. Dat staat in 2 supportartikelen, bijgewerkt in november en december 2023. De warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht. Daarvoor maakt hij de verdamper in de buitenunit kouder dan de buitenlucht. Vocht uit de lucht slaat neer op die koude verdamper. Net als druppels op een koud glas. Is het buiten ongeveer 5 graden of kouder? Dan bevriest dat water op de verdamper, zegt Quatt. Zit de verdamper dicht met ijs? Dan start de Quatt Hybrid een ontdooicyclus.

AI-beeld: een witte buitenunit van een warmtepomp op een lage voet naast een bakstenen huis, met rijp op het gras; de unit zelf is schoon en vrij van ijs
AI-beeldDe buitenunit van een warmtepomp op een koude winterochtend.

Bosch zegt dit over de Compress 5800iAWM. Bij lage buitentemperaturen kan er ijs op de verdamper komen. Hindert het ijs de lucht? Dan start de warmtepomp vanzelf met ontdooien. Daarna werkt hij weer normaal. Is het buiten niet warmer dan +5 °C? Dan koelt de cv-installatie tijdens het ontdooien iets af, zegt Bosch.

Vaillant zegt over de aroTHERM plus: onder 5 °C kan condenswater op de lamellen bevriezen. De warmtepomp herkent dat en ontdooit vanzelf. De warmte daarvoor komt uit de cv-installatie.

Itho Daalderop zegt over de Amber: ook boven het vriespunt kan ijs ontstaan. Dat is aan de kant waar de lucht uitkomt.

Hoe vaak en hoe lang?

Ook dat verschilt per merk en per bron:

  • Vaillant aroTHERM plus: het ontdooien gebeurt vaker als het buiten rond 2,5 °C is. Onder 0 °C gebeurt het minder vaak. Dan zit er minder vocht in de lucht. Het ontdooien duurt enkele minuten.
  • Quatt Hybrid: een ontdooicyclus duurt ongeveer 5 minuten. In de winter kan er soms elk uur een komen.
  • Itho Daalderop Amber: onder 10 °C start de warmtepomp regelmatig een ontdooicyclus.
  • Milieu Centraal: een volledig elektrische warmtepomp ontdooit vooral net boven het vriespunt. Dan zit er veel vocht in de lucht. Het geluid kan dan even anders zijn. Ontdooien kost wat extra energie.
  • Vereniging Eigen Huis: ontdooien duurt ongeveer 5 tot 15 minuten. De warmtepomp gebruikt daarvoor warmte uit je huis.

Komt er stoom of water uit?

Tijdens het ontdooien kan er stoom en water uit de buitenunit komen. Dit zeggen de handleidingen:

  • Panasonic (de WH-ADC0509L, WH-ADC0309K en WH-MDC05/07/09J3E5-1): komt er in de verwarmingsstand stoom uit de buitenunit? Dat komt door het ontdooien. Panasonic noemt dat geen defect. Bij de J gaat het om stoom uit de mono bloc-unit. Komt er water of stoom uit de buitenunit? Dat komt door condensatie of verdamping in de leidingen. Ook dat noemt Panasonic geen defect. Bij de J gaat het ook hier om de mono bloc-unit.
  • Nefit Bosch: het lamellenblok kan bij kou aanvriezen, net als een autoruit. Dat is normaal. De warmtepomp ontdooit dan vanzelf. Dat kan een dampwolk geven. Bosch zegt erbij: “niet te verwarren met rook”. Het ontdooien duurt kort. Daarna werkt de warmtepomp weer gewoon. Dit staat in de korte gebruikersinfo van de Bosch Compress 5800i AW Hybride. En in de korte gebruikersinformatie van de Nefit Bosch luchtwarmtepomp.
  • Itho Daalderop Amber: er kan een condenswolk ontstaan. Itho zegt: “Dit is een normaal verschijnsel en niet schadelijk”. Er kan veel smeltwater uit de gaten in de bodem lopen.
  • Vaillant aroTHERM plus: op koude dagen kan er waterdamp uitkomen. Vaillant noemt dat normaal. Er kan ijs op de achterkant komen. De warmtepomp ontdooit dan. Er loopt dan ook water uit de onderkant. Zie je vochtsluiers op het apparaat? Dan hoef je niets te doen, zegt Vaillant.
  • Quatt Hybrid: komt er stoom uit? Quatt zegt: “Ja, dat klopt”. Er komt veel water en waterdamp vrij. Quatt zegt: “Dit is niet iets om je zorgen om te maken”. Er kan tot 30 liter condenswater per dag uit de Quatt Hybrid lopen.

Ruik je brandlucht of zie je rook? Lees dan eerst Eerst je veiligheid.

Bosch zegt over de Compress 5800iAWM: vocht onder de warmtepomp is normaal. Het komt van condenswater dat niet in de opvang valt. Nefit noemt dat ook bij de IDU Monoblock en A/W Split E. Bosch noemt het ook bij de Compress Hybrid 7000i AW en 3000i AW. En bij de Compress 3400iAWS B. Er zijn dan geen speciale maatregelen nodig, zeggen ze allemaal. Denk je dat er iets lekt? Lees dan Lekt je warmtepomp?.

Wat zie je op het display?

Een aantal warmtepompen laat zien dat ze ontdooien. Dit staat in de handleidingen.

Merk en serie Wat je ziet
Daikin Altherma R Hybrid en Altherma Hybrid (hydrosplit) Een pictogram voor “De stand Ontdooien/olieretour is actief.”
Daikin Altherma 3 R F+W, 3 H HT en 3 M Onder Informatie > Bedrijfsmodi [8.6] zie je de huidige bedrijfsmodus. Bijvoorbeeld “Stand ontdooien/olieretour”.
Mitsubishi Electric Ecodan, E-generatie Een pictogram op het hoofdscherm voor “Compressor draait en ontdooit.”
Bosch Compress 5800iAWM Een symbool voor “Ontdooifunctie actief”.
Itho Daalderop Amber, hybride Een symbool voor “De ontdooistand is actief.”
Vaillant uniTOWER plus Statuscode S.516 “Ontijzing actief”. De warmtepomp ontdooit de buitenunit. Het verwarmen is dan onderbroken. Het ontdooien duurt hoogstens 16 minuten.

Wat mag je zelf doen?

De handleidingen hieronder vragen je om de buitenunit vrij te houden. Doe alleen wat de handleiding van jouw warmtepomp zegt. Elk merk zegt het anders.

Vaillant aroTHERM plus (VWL 35/6 tot en met 75/6). Lees wat Vaillant je zelf laat doen.

De stappen van Nefit Bosch hieronder staan in het hoofdstuk onderhoud. Daar waarschuwt Nefit Bosch eerst voor levensgevaarlijk letsel door de krachtstroom. Maak de installatie daarom eerst spanningsloos: zonder stroom.

Bosch Compress 5800iAWM. Heb je de buitenunit AWR? Dan zijn deze tips en stappen volgens Bosch niet voor de gebruiker. Op die plek adviseert de handleiding een onderhoudscontract met een gekwalificeerde serviceorganisatie. Bosch zegt: een dun laagje ijs is normaal. Het verdwijnt bij de volgende 5 keer ontdooien. Verwijder altijd de sneeuw, om bevriezing te voorkomen. De stappen:

  1. Veeg de sneeuw zorgvuldig van de lamellen.
  2. Verwijder de sneeuw van de bovenkant.
  3. Spoel het ijs weg met warm water van hoogstens 60 °C. Dat mag, zegt Bosch.
  4. Blijft het ijs langer dan 2 dagen dikker dan 5 mm? Neem dan contact op met je installateur.

Nefit EnviLine IDU Monoblock 5-17, met buitenunit ODU Monoblock. Deze handleiding zegt: voorkom dat er sneeuw op de buitenunit blijft liggen. Zo voorkom je ijs. De stappen:

  1. Veeg de sneeuw voorzichtig van de lamellen.
  2. Maak het dak van de warmtepomp vrij van sneeuw.
  3. Spoel het ijs af met warm water. Dat kan, zegt Nefit.

In hetzelfde deel zegt de handleiding ook: “Wanneer de warmtepomp over geluidsisolatie beschikt, kan ijs worden gevormd. Om dit geval bestaat valgevaar.”

Nefit EnviLine A/W Split E en enkele Bosch Compress-series. Het gaat om de Compress Hybrid 7000i AW en 3000i AW. En om de Compress 3400iAWS B. Deze handleidingen hebben kortere regels. Bij de buitenunit staat eerst nog een waarschuwing. Onder “GEVAAR” staat: “door elektrische schok. Elektrische aansluitingen voor onderhoud aan de installatie spanningsloos schakelen (zekering, zekeringautomaat)”. Daarna zeggen die handleidingen:

  1. Maak het dak van de warmtepomp vrij van sneeuw.
  2. IJs kan met warm water worden afgespoeld.

Wat de andere handleidingen zeggen, lees je op de pagina van het merk:

Ook Vereniging Eigen Huis en Milieu Centraal geven tips:

  • Vereniging Eigen Huis: kijk regelmatig of er sneeuw op of tegen de buitenunit ligt. Veeg die weg met een zachte borstel. Controleer of de afvoer voor smeltwater open is. Er mag geen sneeuw of blad in zitten.
  • Milieu Centraal: houd de buitenunit bij sneeuw zo veel mogelijk sneeuwvrij. Sneeuwt hij in? Dan werkt hij minder goed en krijgt het systeem het zwaarder. Verwijder sneeuw en ijs, maar hak niet en gebruik geen scherpe voorwerpen. Controleer de afvoer en het smeltwater. Zo voorkom je ijs en verstoppingen.

Wat doe je beter niet?

De handleidingen noemen ook wat je niet moet doen:

  • Daikin Altherma 3 R F+W: “Gebruik GEEN andere schoonmaakmiddelen of manieren om het ontdooien te versnellen dan die aanbevolen door de fabrikant”. Mitsubishi Electric (Ecodan, E-generatie) en Quatt (HeatPump) waarschuwen daar ook voor.
  • Bosch Compress 5800iAWM: de lamellen zijn dun en gevoelig. Gebruik nooit harde voorwerpen. Gebruik nooit te hoge waterdruk.
  • Vaillant aroTHERM plus: lees hoe je hem niet reinigt. Vaillant zegt ook: onderhoud en reparaties doe je niet zelf. Lees wat Vaillant precies zegt.
  • Itho Daalderop Amber: lees wat Itho Daalderop over reinigen zegt. Wie inspectie en onderhoud doet, lees je bij Onderhoud volgens Itho Daalderop.
  • Quatt HeatPump: lees wat Quatt over schoonmaken zegt. Quatt zegt ook: werkt de CiC of de buitenunit niet? Dan werkt het ontdooien ook niet. De CiC is de regeling van de Quatt HeatPump. Zorg dat ze allebei werken.
  • NIBE S2125: de veiligheidsinformatie zegt: “Gebruik geen middelen om het proces van ontdooien of reinigen te versnellen, anders dan degene die door de fabrikant worden aanbevolen”. Wat NIBE verder over schoonmaken zegt, lees je bij Wat mag je zelf doen?.
  • Remeha: lees waarom je de warmtepomp niet uitschakelt.

Wanneer is het niet normaal?

Soms blijft er ijs zitten, of werkt het ontdooien niet goed. Dit zeggen de bronnen:

  • Bosch Compress 5800iAWM: blijft het ijs langer dan 2 dagen dikker dan 5 mm? Neem dan contact op met je installateur.
  • NIBE S2125: blijft er ijs of sneeuw zitten aan de ventilator? Of aan het rooster of de ventilatorconus? Dat merk je aan abnormaal geluid van de ventilator. NIBE zegt: stel dan de functie “Ventilator ontdooien” in op de binnenmodule of regelmodule. Bij een VVM S of SMO S is dat menu 4.11.3. Bij een VVM of SMO is dat menu 4.9.7. Warme lucht uit de verdamper verwarmt dan de ventilator, het rooster en de conus. Je kunt ook “Ventilator continu ontdooien” kiezen. Dan gebeurt dit bij elke tiende keer ontdooien. Het energieverbruik per jaar kan dan wel hoger worden. Neem bij problemen contact op met je installateur.
  • De L, K en J van Panasonic: warmt het systeem moeilijk op? Lees dan wat Panasonic daarover zegt.
  • Vereniging Eigen Huis: kan het smeltwater niet weg? Dan blijft het in de warmtepomp staan. Er kan dan alsnog een storing komen.
  • Milieu Centraal: let op afwijkend gedrag, zoals extra geluid of storingsmeldingen. Misschien werkt het ontdooien dan niet goed.

Hoor je tijdens het ontdooien hard lawaai? Lees dan Geluid van je warmtepomp. Staat er een storing op het display? Lees dan Warmtepomp storing.

Glad rond de buitenunit

Vereniging Eigen Huis zegt: rond de buitenunit kan het glad zijn. De lucht die de buitenunit uitblaast, is kouder dan de buitenlucht. En het smeltwater moet ergens heen. Soms loopt het over de grond en bevriest het weer. Wees daarom voorzichtig rond de buitenunit, zegt Vereniging Eigen Huis.

Ook de fabrikanten waarschuwen ervoor:

  • Remeha Elga Ace: het afgevoerde condenswater kan bevriezen. Remeha noemt dat een mogelijk gevaar: “laag zwart ijs”.
  • Quatt Hybrid: Quatt zegt: de warmtepomp moet een geschikte afvoer hebben voor het condenswater. Staat hij op de grond? Dan raadt Quatt een grindbak aan. Anders kan je hele terras nat worden en in de winter bevriezen.
  • Itho Daalderop Amber: onder het vriespunt kan smeltwater opnieuw bevriezen. Itho vraagt de installateur om een goede afvoer. Bijvoorbeeld een grindbed ruim rond en onder het toestel.

Kan het water niet goed weg? Lees dan Houd de afvoer vrij.

Hybride: de cv-ketel helpt mee

Heb je een hybride warmtepomp? Dan kan de cv-ketel meehelpen bij het ontdooien:

  • Remeha Elga Ace: tijdens het ontdooien kan de regeling de ketel starten. Is dat niet genoeg om de buitenunit te beschermen? Dan zet de regeling de buitenunit uit.
  • Remeha Mercuria Ace split: ontdooit de buitenunit? Dan kan de regeling de back-up starten.
  • Quatt Hybrid (Classic): zakt de temperatuur van het water uit de Quatt onder 15 °C? Dan schakelt de ketel bij. Zo is er genoeg warmte om te ontdooien.

Meer over de combinatie van warmtepomp en ketel lees je bij Hybride warmtepomp.

Hoort bij: Warmtepomp storing: wat doe je?

Bronnen

  1. Er komt water uit mijn Quatt Hybrid, klopt dat? (support.quatt.io, artikel 7219948), Quatt. Geraadpleegd op .
  2. Er komt stoom uit mijn Quatt Hybrid, klopt dat? (support.quatt.io, artikel 8637962), Quatt. Geraadpleegd op .
  3. Quatt HeatPump gebruikershandleiding (9003.OPMN.74214.NL-HEATPUMP USER MANUAL-003, V3, oktober 2025), Quatt. Geraadpleegd op .
  4. Quatt Quick Start Guide V1.5: gebruikershandleiding Quatt Hybrid Classic, Quatt. Geraadpleegd op .
  5. aroTHERM plus gebruikersgids (overdrachtsdocument voor de bewoner, 12 p., 2022), Vaillant. Geraadpleegd op .
  6. aroTHERM plus VWL 35/6 A 230V tot VWL 75/6 A 230V: gebruiksaanwijzing en installatie- en onderhoudshandleiding (0020299005_09), Vaillant. Geraadpleegd op .
  7. uniTOWER plus VIH QW 190/6 E: gebruiksaanwijzing en installatie- en onderhoudshandleiding (0020291517_03, 13.12.2024), Vaillant. Geraadpleegd op .
  8. Compress 5800iAWM | OR-S | T: bedieningshandleiding lucht-waterwarmtepomp (6721859804, 2025/11), Bosch Thermotechniek (Nefit Bosch). Geraadpleegd op .
  9. Korte gebruikersinfo Bosch Compress 5800i AW Hybride lucht-water warmtepomp (6721817926, 09/2025), Bosch Thermotechniek (Nefit Bosch). Geraadpleegd op .
  10. EnviLine IDU Monoblock 5-17 T/TS: gebruiksinstructie binnenunit voor monoblock lucht-waterwarmtepompen (6721825145, 2022/01), Bosch Thermotechniek (Nefit Bosch). Geraadpleegd op .
  11. Korte gebruikersinformatie Nefit Bosch luchtwarmtepomp, V1.4 01-05-2023 (6721817925-05/2023), Bosch Thermotechniek (Nefit Bosch). Geraadpleegd op .
  12. Nefit EnviLine A/W Split E: gebruiksinstructie lucht-waterwarmtepomp (6721824304, 2020/09), Bosch Thermotechniek (Nefit Bosch). Geraadpleegd op .
  13. Bosch Compress Hybrid 7000i AW (HC7000iAW 9 I): gebruiksinstructie binnenunit (6721835847, 2021/05), Bosch Thermotechniek (Nefit Bosch). Geraadpleegd op .
  14. Bosch Compress Hybrid 3000i AW (HC3000iAW 6 I): gebruiksinstructie (6721835845, 2021/05), Bosch Thermotechniek (Nefit Bosch). Geraadpleegd op .
  15. Bosch Compress 3400iAWS B: gebruikersinstructie lucht-waterwarmtepomp met binnenunit (6721821874, 2021/11), Bosch Thermotechniek (Nefit Bosch). Geraadpleegd op .
  16. Gebruiksaanwijzing Lucht-naar-water Hydromodule + Tank, binnenunit WH-ADC0509L3E5/L6E5 met buitenunit WH-WDG05/07/09LE5, R290 (WEB-ACXF55-36211-NL, V1.00), Panasonic. Geraadpleegd op .
  17. Gebruiksaanwijzing Lucht-naar-water Hydromodule + Tank, binnenunit WH-ADC0309K3E5/K6E5 met buitenunit WH-UDZ03/05/07/09KE5, R32 (WEB-ACXF55-34130-NL, V1.00), Panasonic. Geraadpleegd op .
  18. Gebruiksaanwijzing (Mono bloc) Air-to-Water Warmtepomp WH-MDC05/07/09J3E5-1, R32 (ACXF55-43000, V2.00, Nederlands p. 78-115), Panasonic. Geraadpleegd op .
  19. Daikin Altherma 3 R F+W: uitgebreide handleiding voor de gebruiker (4PNL629087-1C, 2023.11), Daikin. Geraadpleegd op .
  20. Daikin Altherma 3 H HT F+W (ETVH/X16S(U)18+23EA6V+9W, ETBH/X16EF6V+9W): uitgebreide handleiding voor de gebruiker (4PNL644740-1, 2021.02), Daikin Europe N.V.. Geraadpleegd op .
  21. Daikin Altherma 3 M (EBLA09~16D, EDLA09~16D): uitgebreide handleiding voor de gebruiker (4PNL620245-1C, 2026.05), Daikin Europe N.V.. Geraadpleegd op .
  22. Daikin Altherma R Hybrid: uitgebreide handleiding voor de gebruiker (4PNL471762-1B, 2020.10), Daikin. Geraadpleegd op .
  23. Daikin Altherma Hybrid hydrosplit warmtepomp: uitgebreide handleiding voor de gebruiker (4PNL556862-1A, 2020.10), Daikin. Geraadpleegd op .
  24. Ecodan cilindermodule / hydrobox (E-generatie, FTC7): bedieningshandleiding voor de gebruiker (DG79T729H05), Mitsubishi Electric. Geraadpleegd op .
  25. Amber handleiding (installatie-, gebruiks- en servicehandleiding, 01-06419-001), Itho Daalderop. Geraadpleegd op .
  26. Gebruikersinformatie Amber in hybride opstelling (gebruikerskaart 01-06318-001, 23_0641, 22-11-2023), Itho Daalderop. Geraadpleegd op .
  27. NIBE S2125: gebruikershandleiding lucht/water-warmtepomp (UHB NL 2421-1, art. 731860), NIBE. Geraadpleegd op .
  28. NIBE S2125: veiligheidsinformatie (SHB 2421-1, art. 731744), NIBE. Geraadpleegd op .
  29. Elga Ace installatie-, gebruikers- en servicehandleiding, hybride split warmtepomp lucht/water (7745647, v09, 07-06-2024), Remeha. Geraadpleegd op .
  30. Mercuria Ace Merc-A R32 4-8: installatie-, gebruikers- en servicehandleiding, Split Inverter (7780267 - v07 - 26082025), Remeha. Geraadpleegd op .
  31. Warmtepomp in de winter: 6 tips, Vereniging Eigen Huis. Geraadpleegd op .
  32. Veelgestelde vragen over warmtepompen (laatst gewijzigd 05-08-2026), Milieu Centraal. Geraadpleegd op .

Laatst gecontroleerd met AI op .