Warmtepomp monteur: wie mag aan je warmtepomp werken?

Is je warmtepomp toe aan onderhoud? Of heeft hij een reparatie nodig? Dan heb je een monteur nodig. Maar niet iedereen mag aan een warmtepomp werken. Op deze pagina lees je wie het mag. En hoe je dat zelf nakijkt. De regels komen van de overheid. De fabrikanten zeggen het ook in hun handleidingen.

Wat mag je niet zelf doen?

In een warmtepomp zit koudemiddel, zegt het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO). De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) zegt:

• “Wilt u een airconditioner of warmtepomp installeren of onderhouden? Dit mag u niet zelf doen.”
• Laat dat alleen doen door een monteur met een diploma daarvoor. Zo komt het schadelijke koudemiddel niet vrij.
• Schakel altijd een gecertificeerd bedrijf of monteur in. Dat geldt voor installeren, repareren, onderhouden en vervangen.
• Koop nooit zelf koudemiddel online. Er zijn veel illegale producten in omloop.

Het IPLO zegt het ook: “Laat reparaties, onderhoud en vervanging altijd doen door een monteur die gecertificeerd is om met koudemiddelen te werken.”

Wat mag je volgens de handleiding wel zelf doen? Dat lees je bij zelf onderhouden.

Welke certificaten zijn nodig?

Voor werk met koudemiddel zijn 2 certificaten nodig. De ILT zegt:

• Het bedrijf heeft een BRL 100-certificaat nodig. Dat geldt ook voor een zzp’er of eenmanszaak.
• Elke monteur van zo’n bedrijf heeft een BRL 200-certificaat nodig.

De ILT controleert dat. Heeft de monteur een certificaat uit een ander EU-land? Dat is ook geldig in Nederland, zegt de ILT.

Er zijn nieuwe BRL 200-certificaten, zegt het IPLO. Er zijn 6 soorten. Elke soort zegt welk werk een monteur mag doen. En met welk koudemiddel. F-gassen zijn gefluoreerde broeikasgassen. Koolwaterstoffen zijn bijvoorbeeld propaan en isobutaan. Het IPLO legt de soorten zo uit:

Certificaat	Werk en koudemiddel
A1	F-gassen én koolwaterstoffen, alle hoeveelheden
A2	F-gassen en koolwaterstoffen, minder dan 3 kg. Of minder dan 6 kg in een hermetisch gesloten systeem met dat label.
B	Kooldioxide (CO₂), alle hoeveelheden
C	Ammoniak (NH₃), alle hoeveelheden
D	Alleen F-gassen terugwinnen, minder dan 3 kg. Of minder dan 6 kg hermetisch gesloten. Geen installatie of onderhoud.
E	Alleen lekcontrole van F-gassystemen, zonder het circuit te openen. Geen werk aan het koudemiddelcircuit.

Welk koudemiddel in jouw warmtepomp zit, staat op het etiket. Fabrikanten moeten dat erop zetten, zegt het IPLO.

Wat is er veranderd?

Het nieuwe systeem gaat in stappen in. Het IPLO noemt deze data voor monteurs:

• 29 september 2025: de certificaatplicht geldt ook voor werk met koolwaterstoffen. Bijvoorbeeld propaan, ook wel R290. De plicht geldt ook voor kooldioxide en ammoniak.
• 29 maart 2026: nieuwe BRL 200-certificaten zijn verplicht.
• 12 maart 2029: uiterlijk dan moet iedereen een nieuw certificaat hebben. Of aantoonbaar opnieuw gecertificeerd zijn.

Heeft een monteur nog een oud certificaat, zoals een F-gascertificaat? Dat blijft geldig als het niet verlopen is. Maar uiterlijk tot 12 maart 2029. Daarna tellen alleen de nieuwe certificaten. Die zijn 7 jaar geldig. Na die 7 jaar is opnieuw certificeren verplicht.

Voor bedrijven is er BRL 100 versie 3.0. Die gaat in stappen in, zegt het IPLO:

• 1 september 2026: bedrijven krijgen geen certificaat volgens versie 2.0 meer. Nieuwe aanvragen gaan volgens versie 3.0.
• 31 augustus 2028: tot uiterlijk deze datum blijven certificaten volgens versie 2.0 geldig.

Het register zal laten zien onder welke versie een bedrijf gecertificeerd is. Dat zegt het IPLO.

Zo kijk je het certificaat na

Certificaten van bedrijven en monteurs staan in het Centraal Register Techniek (CRT). Dat is wettelijk verplicht, zegt het IPLO. Het IPLO legt uit hoe je daarin zoekt. Het register kan de opties nu anders noemen dan het IPLO.

Een bedrijf nakijken:

1. Ga naar de pagina Zoeken op kwalificaties van het Centraal Register Techniek.
2. Kies bij Kwalificatietype de optie “BRL 100 voor F-gassen voor ondernemingen”. In het register heet deze optie nu “BRL100 F-gassen voor ondernemingen”.
3. Klik op Zoeken. Je ziet nu alle bedrijven met een BRL 100-certificaat.
4. Zoek je één bedrijf? Typ dan ook de eerste 3 of 4 letters van de naam. Dat doe je in het vak Bedrijfsnaam. Klik weer op Zoeken.

Je kunt ook alleen zoeken op KVK-nummer of vestigingsnummer. Een vestigingsnummer begint altijd met 3 of 4 nullen, zegt het IPLO.

Een monteur nakijken:

1. Ga naar de pagina Zoeken op kwalificaties.
2. Klik op de knop Zoeken in kwalificaties. Je komt dan op de pagina Zoeken op vakmensen.
3. Kies een kwalificatietype. Het IPLO noemt bijvoorbeeld F-gassen Categorie 1, 2 of 4. In het register staan ook de nieuwe soorten, zoals “A1 F-gassen + koolwaterstoffen”.
4. Typ de volledige achternaam van de monteur.
5. Klik op Zoeken.

Staat het bedrijf of de monteur er niet in? Het register zegt zelf: nog niet alle soorten kwalificaties staan erin. Vraag het dan na bij de instelling die het certificaat gaf. Of vraag het aan het bedrijf zelf.

Hoe vind je een monteur?

Gecertificeerde bedrijven en monteurs vind je in het Centraal Register Techniek. Dat zegt de ILT. Het register heeft daarvoor een zoekfunctie: Vind je vakbedrijf.

Milieu Centraal geeft nog 2 tips:

• Heb je een huis met een warmtepomp gekocht? Vraag dan de partij die het huis oplevert of er een onderhoudscontract loopt.
• Vind je geen installateur? Neem dan contact op met de fabrikant van je warmtepomp. Vraag welke installateur je in je omgeving kunt benaderen.

Wat zeggen de fabrikanten?

Ook de handleidingen zeggen wie aan de warmtepomp mag werken. Elke handleiding geldt voor bepaalde series. Dit staat in een paar handleidingen:

• Daikin Altherma 3 R: de handleiding voor de gebruiker zegt: “De installateur moet een jaarlijks onderhoud doen”. Het contact- of helpdesknummer vind je via de gebruikersinterface. Ga naar [8.3] Informatie > Gegevens installateur. De handleiding voor de installateur van de Altherma 3 R W (EHBH/EHBX) zegt: “Dit onderhoud MOET worden uitgevoerd door een erkend installateur of een servicetechnicus”. Op de website van Daikin staat: zie je een foutcode? Neem dan contact op met je gecertificeerde installateur.
• Mitsubishi Electric Ecodan, E-generatie: de gebruikershandleiding van de cilinderunit en hydrobox zegt: “Het toestel mag NIET door de gebruiker worden geïnstalleerd noch onderhouden”. De installatiehandleiding van de cilinderunit zegt: “De binnenunit moet eenmaal per jaar worden onderhouden door een gekwalificeerd persoon”. En: “Service en onderhoud van de buitenunit mogen alleen worden uitgevoerd door een door Mitsubishi Electric opgeleide technicus met relevante kwalificaties en ervaring”. Mitsubishi Electric waarschuwt daar ook: “Elk onderhoud of zelf uitgevoerde reparaties door een niet-gemachtigd persoon kan de garantie ongeldig maken en/of leiden tot schade aan de hydrobox/cilinder en fysieke letsels”. Letsel betekent: iemand raakt gewond.
• Panasonic Aquarea met binnenunit WH-ADC0509L (R290): de gebruiksaanwijzing zegt: “Het uitvoeren van onderhoud of het vervangen van onderdelen van de unit mag niet door gebruikers worden uitgevoerd”. Voor geplande inspecties neem je contact op met een erkende dealer. En: “Bediening, onderhoud, reparatie en terugwinning van koelmiddel moet worden uitgevoerd door personeel, opgeleid en gecertificeerd voor het gebruik van brandbare koelmiddelen, zoals aanbevolen door de fabrikant”.
• Vaillant aroTHERM plus (VWL 35/6 A tot 75/6 A): de gebruiksaanwijzing zegt: “Probeer nooit om zelf onderhoudswerkzaamheden of reparaties aan uw product uit te voeren”. Geef daarvoor opdracht aan een erkend installateur. De gebruikersgids zegt: onderhoud kan door een installateur of door Vaillant. Het contact daarover loopt altijd via je installateur.

Heb je een ander merk of een andere serie? Kijk dan in de handleiding van je eigen warmtepomp.

Heb je een hybride warmtepomp?

Ruik je gas? Lees dan eerst Eerst je veiligheid.

Een hybride warmtepomp werkt samen met een cv-ketel. Milieu Centraal zegt: je hebt dan een monteur nodig voor allebei. Die moet de warmtepomp én de cv-ketel kunnen onderhouden.

Voor werk aan de cv-ketel gelden andere regels. De overheidssite Volkshuisvesting Nederland zegt:

• Een hybride warmtepomp is een voorbeeld van een gasverbrandingsinstallatie. Daarbij komen gevaarlijke rookgassen vrij, zoals koolmonoxide (CO).
• Sinds 1 april 2023 mogen alleen gecertificeerde bedrijven aan zo’n installatie werken.
• Het gaat om werk aan het toestel, de luchttoevoer en de rookgasafvoer.

De Rijksoverheid zegt: alleen een gecertificeerd installatiebedrijf mag gasinstallaties controleren. Dat zijn bedrijven met een CO-vrij-certificaat. Je vindt ze in het Register gasverbrandingsinstallaties.

Het register is van de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB). Je kunt er zoeken op bedrijfsnaam, plaats en soort werk. Bijvoorbeeld repareren of onderhouden.

Vereniging Eigen Huis zegt: dit is sinds 1 april 2023 wettelijk verboden:

• een bedrijf zonder certificaat inhuren voor werk aan een gasverbrandingsinstallatie;
• zelf klussen aan een gasverbrandingsinstallatie.

Werkt iemand zonder certificaat?

Weet of denk je dat iemand zonder geldig certificaat met F-gassen werkt? Dan kun je dat melden bij de ILT. Dat zegt de ILT zelf.

Het IPLO zegt: ontbreekt het juiste certificaat? Dan kunnen bedrijven en monteurs een boete krijgen. Ook meerdere keren.