Warmtepomp schoonmaken: wat mag je zelf doen?

Een deel van de zorg voor je warmtepomp doe je zelf. Bijvoorbeeld de buitenunit vrijhouden van bladeren en sneeuw. Het onderhoud zelf mag je niet doen, zegt de ILT. Op deze pagina lees je per merk wat de handleiding je laat doen. En wat je niet mag doen. Hoe vaak de monteur komt, lees je bij warmtepomp onderhoud.

Elke handleiding geldt voor de serie die erbij staat. Heb je een ander model? Kijk dan in je eigen handleiding.

Wat mag je niet zelf doen?

Het onderhoud van je warmtepomp mag je niet zelf doen. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) zegt: “Wilt u een airconditioner of warmtepomp installeren of onderhouden? Dit mag u niet zelf doen”. Het IPLO zegt: laat reparaties, onderhoud en vervanging altijd doen door een gecertificeerde monteur. Welke monteur dat is, lees je bij welke monteur aan je warmtepomp mag werken.

Vereniging Eigen Huis zegt: het periodieke onderhoud kun je beter overlaten aan een installateur. Daar is specialistische kennis voor nodig.

De handleidingen zeggen ook wat je niet zelf mag doen. Elke handleiding zegt het anders:

• Itho Daalderop Amber. “De gebruiker/consument mag het product niet openmaken.”
• Bosch Compress 5800i AWM. “Verwijder de afdekking van de warmtepomp niet.”
• Bosch Compress Hybrid 7000i AW. “Verwijder de mantel van de warmtepomp niet.”
• Quatt HeatPump. “Toegang tot interne componenten is voorbehouden aan bevoegd personeel.”
• Mitsubishi Electric Ecodan, cilinderunit (E-generatie). De gebruiker mag de cilinder en de buitenunit niet installeren, demonteren of verplaatsen. En ook niet veranderen of repareren. Vraag dat aan een geautoriseerde installateur of monteur.
• Vaillant aroTHERM plus. “Probeer nooit om zelf onderhoudswerkzaamheden of reparaties aan uw product uit te voeren.”
• Panasonic Aquarea met binnenunit WH-ADC0509L. “Het uitvoeren van onderhoud of het vervangen van onderdelen van de unit mag niet door gebruikers worden uitgevoerd.”
• Daikin Altherma 3 R. “Probeer het systeem NIET zelf te ontmantelen”. Dat moet een erkende installateur doen. Dat geldt ook voor het behandelen van het koelmiddel. Daikin zegt dat in het deel over afdanken.

Wat mag je wel zelf doen?

Dat verschilt per merk en per serie. Vereniging Eigen Huis zegt: lees altijd wat je handleiding erover zegt. De tabel geeft een overzicht. De stappen per merk staan eronder.

Merk en serie	Wat mag je zelf?	Handleiding
Intergas Xtend Eco	Buitenunit schoonmaken, sneeuw weghalen, drain controleren	Bedieningsvoorschrift 88105401
Intergas Xtend (split)	Hetzelfde, met een eigen ritme	Bedieningsvoorschrift 88009405
ATAG Energion M All Electric R32	Buitenunit afvegen met een doek, bladeren en vuil weghalen	Gebruikershandleiding 420011188300
Quatt HeatPump	Afdekkingen afvegen met een vochtige doek, vuil en bladeren uit de verdamper halen	Gebruikershandleiding V3
Quatt Hybrid Classic	Verdamper met de hand of een zachte borstel, de rest met een doek	Quick Start Guide V1.5
Vaillant aroTHERM plus	Bladeren, vuil en sneeuw weghalen, de mantel schoonmaken	Gebruiksaanwijzing 0020299005_09
NIBE S2125	Roosters en condensleiding controleren, behuizing afvegen met een vochtige doek	Gebruikershandleiding UHB NL 2421-1
Bosch Compress Hybrid 7000i AW	Vuil en bladeren weghalen, buitenkant schoonmaken	Gebruiksinstructie 6721835847
Panasonic Aquarea met binnenunit WH-ADC0509L	Openingen van de buitenunit vrijhouden, binnenunit afvegen met een droge doek	Gebruiksaanwijzing WEB-ACXF55-36211-NL
Daikin Altherma 3 R	Ruimte rond de unit schoonhouden, bedieningspaneel afvegen, waterdruk controleren	Handleiding 4PNL629087-1C
Itho Daalderop HP-M 25 i	Een lijst controles, buitenkant schoonmaken	Gebruikershandleiding 01-03500-001
Bosch Compress 5800i AWM	Waterfilter schoonmaken (lees eerst de waarschuwingen)	Bedieningshandleiding 6721859804
Nefit EnviLine IDU Monoblock 5-17 T/TS	Waterfilter schoonmaken (lees eerst de waarschuwingen)	Gebruiksinstructie 6721825145

De buitenunit vrijhouden en schoonmaken

De buitenunit zuigt buitenlucht aan. Daarmee kunnen bladeren meekomen, zegt Remeha. Staan er veel bomen in de buurt? Dan is het raadzaam de buitenunit vaker te controleren. Dat zegt Remeha. Milieu Centraal zegt: houd zelf de buitenunit schoon en vrij van bladeren. Dan stroomt de lucht goed door. En je hebt minder kans op geluidsoverlast.

Zit er ijs op de buitenunit? Lees dan ijs op je warmtepomp. Hieronder staat per merk wat de handleiding zegt.

Intergas Xtend Eco, bedieningsvoorschrift 88105401:

• De binnenunit en de buitenunit kun je schoonmaken met een vochtige doek. Gebruik geen agressieve of schurende schoonmaak- of oplosmiddelen.
• Controleer de buitenunit regelmatig op vuil, zoals straatvuil en bladeren. Maak hem zo nodig schoon.
• Controleer ook de drain op verstopping of vuil. Maak hem zo nodig schoon. Meer lees je bij de afvoer van condenswater.
• Controleer bij sneeuw of de buitenunit vrij blijft. Haal sneeuw rondom en bovenop de unit weg.
• Controleer de buitenunit op beschadigingen. Werk die bij, zodat hij niet gaat roesten.

Intergas zegt ook: “De buitenunit dient minimaal eens per half jaar aantoonbaar gereinigd te worden”. Aantoonbaar wil zeggen: zo dat je het kunt laten zien.

Intergas Xtend (split), bedieningsvoorschrift 88009405. Die noemt dezelfde punten. Maar het ritme is anders. Voor “Controle en reinigen” staat er: “2x per jaar in normale (beregende) omstandigheden”. En “4x per jaar in kust en industriegebieden”. Beregend betekent: waar het regent.

ATAG Energion M All Electric R32, gebruikershandleiding 420011188300:

• Maak de buitenunit alleen schoon met een droge, zachte doek. Is hij erg vuil? Gebruik dan een doek met lauw water.
• Is de warmtewisselaar van de buitenunit verstopt? Haal dan bladeren en vuil weg. Verwijder daarna het stof met een luchtstroom of een beetje water.
• Doe hetzelfde bij het rooster aan de voorkant.

Dezelfde handleiding zegt op bladzijde 113 iets anders. Dat staat in de tabel met problemen, bij “Onvoldoende koeling”. Is de warmtewisselaar van de binnen- of buitenunit vuil? Dan zegt de tabel: “Reinig de warmtewisselaar (Servicecentrum)”. Dat is werk voor het Technisch Servicecentrum.

Quatt HeatPump, gebruikershandleiding V3 (oktober 2025). Quatt waarschuwt: “Reinig de buitenunit alleen zoals beschreven in deze handleiding”. Anders kan het apparaat beschadigen. En kan de garantie vervallen. De handleiding zegt:

• Gebruik geen schoonmaakmiddelen, zeep of chemicaliën.
• Gebruik geen hogedrukreiniger.
• Gebruik geen bezems, borstels of borstelharen op de verdamper. Dat is het deel met de lamellen.
• Maak de afdekkingen aan de buitenkant schoon met een vochtige doek.
• Haal vuil en bladeren uit de verdamper. Dan stroomt de lucht er goed door. Quatt waarschuwt ook: “Raak de vinnen van de verdamper niet aan, ze zijn scherp en kunnen ook gemakkelijk worden gebogen.”

Quatt zegt ook: houd de antivriesklep vrij van planten en andere obstakels. Is die klep geblokkeerd? Dan kan er bij vorst water in de buitenunit blijven. Dat kan het apparaat beschadigen.

Quatt Hybrid Classic, Quick Start Guide V1.5. Deze handleiding zegt: “Het schoonhouden van de buitenunit is iets wat je zelf heel goed kan doen”.

• Houd de verdamper vrij. Zorg dat er geen bladeren verzamelen. Die houden de lucht tegen.
• Pas op: de lamellen van de verdamper zijn scherp en buigen gemakkelijk.
• Ligt er vuil voor de verdamper? Maak hem dan schoon met de hand of een zachte borstel.
• Maak de rest van de buitenunit schoon met een zachte, vochtige doek. Eventueel met wat autoshampoo.

De HeatPump-handleiding zegt dus iets anders. Daar staat: geen zeep, en geen borstels op de verdamper. Volg de handleiding van jouw model. Meer over je Quatt lees je bij Quatt warmtepomp.

Vaillant aroTHERM plus, VWL 35/6 tot en met 75/6, gebruiksaanwijzing 0020299005_09. Houd de buitenunit zo vrij:

• Haal regelmatig takken en bladeren rond de buitenunit weg.
• Haal regelmatig bladeren en vuil weg bij het ventilatierooster onder de buitenunit.
• Haal regelmatig sneeuw van de roosters waar de lucht in en uit gaat.
• Haal regelmatig sneeuw rond de buitenunit weg.

En zo maak je hem schoon:

• Maak de mantel schoon met een vochtige doek en een beetje zeep zonder oplosmiddel. De mantel is de buitenkant.
• Gebruik geen sprays, schuurmiddelen of afwasmiddelen. En geen middelen met oplosmiddel of chloor.

In het deel voor de installateur staat ook: “Reinig het product niet met een hogedrukreiniger of een gerichte waterstraal”.

NIBE S2125, gebruikershandleiding UHB NL 2421-1. NIBE waarschuwt: “Onvoldoende onderhoud kan leiden tot ernstige schade aan de S2125, die niet door de garantie gedekt wordt”. De handleiding zegt:

• Controleer het hele jaar regelmatig of het inlaatrooster niet verstopt zit. Bijvoorbeeld met bladeren, sneeuw of iets anders. Let daar vooral op bij veel wind of sneeuw.
• Controleer of de achterkant vrij is van vuil en bladeren.
• Controleer of er geen vuil of bladeren in de afvoeropeningen in het onderpaneel zitten.
• Controleer regelmatig of het condenswater goed wegloopt door de condensleiding. Vraag zo nodig de installateur om hulp.
• Voorkom dat sneeuw de roosters en afvoeropeningen bedekt.
• Maak de buitenkant zo nodig schoon met een vochtige doek. Pas op dat je geen krassen maakt.
• Spuit geen water in de roosters of de zijkanten. Dan komt er geen water in de S2125.
• Zorg dat de S2125 niet in aanraking komt met alkalische schoonmaakmiddelen.

Bosch Compress Hybrid 7000i AW, gebruiksinstructie 6721835847. Bosch zegt: na de installatie is regelmatig werk nodig. Zoals controleren op alarmen en eenvoudig onderhoud. “Deze acties kunnen meestal door de gebruiker zelf worden uitgevoerd”. Blijven er problemen? Neem dan contact op met de installateur. Voor de buitenunit zegt de handleiding het volgende. Doe dit enkele malen per jaar:

• Zet eerst de stroom eraf, met de zekering of de zekeringautomaat.
• Gebruik geen zure, chloorhoudende of basische schoonmaakmiddelen. En ook geen schurende.
• Verwijder vuil en bladafval met een handbezem.
• Maak de buitenkant zo nodig schoon met een vochtige doek.

De handleiding noemt nog meer, zoals het schoonmaken van de verdamper. Lees die stappen en waarschuwingen in de handleiding zelf.

Panasonic Aquarea met binnenunit WH-ADC0509L, gebruiksaanwijzing WEB-ACXF55-36211-NL:

• Spat niet direct water op de binnenunit. Veeg hem zacht af met een zachte, droge doek.
• Blokkeer de openingen niet waar de lucht in en uit gaat. Haal alles weg wat de lucht tegenhoudt. Anders werkt het systeem minder goed, of krijgt het een storing.
• Valt er sneeuw? Maak dan de ruimte rond de buitenunit vrij. Zo raken de openingen niet bedekt.

Daikin Altherma 3 R, handleiding 4PNL629087-1C. “Als eindgebruiker moet u” volgens Daikin:

• de ruimte rondom de unit schoonhouden;
• de gebruikersinterface (het bedieningspaneel) schoonmaken met een vochtig zacht doekje. Gebruik daarvoor NOOIT schoonmaakmiddelen;
• regelmatig controleren of de waterdruk hoger is dan 1 bar.

Daikin zegt ook: “Gebruik GEEN andere schoonmaakmiddelen of manieren om het ontdooien te versnellen dan die aanbevolen door de fabrikant”.

Het waterfilter schoonmaken

Nefit Bosch, Panasonic en Intergas noemen in hun handleidingen een filter. Dat zit in het water van de verwarming. Nefit Bosch zegt: het filter houdt deeltjes en vuil uit de warmtepomp. Na een tijd kan het verstopt raken. Dan moet het schoon. Of je dat zelf doet, verschilt per merk.

Bosch Compress 5800i AWM, bedieningshandleiding 6721859804. Lees eerst de waarschuwingen:

• “Krachtige magneet! Kan schadelijk zijn voor dragers van pacemakers”. Draag je een pacemaker? Maak het filter dan niet schoon. En controleer de magnetietindicator niet.
• Aan het begin van het hoofdstuk onderhoud staat: “Voor werkzaamheden aan de installatie worden uitgevoerd de installatie spanningsloos schakelen”. Dat betekent: zet eerst de stroom van de installatie uit.
• Op bladzijde 3 staat bij “Inspectie en onderhoud”: “Laat werkzaamheden alleen door een erkende installateur uitvoeren.”

Je hoeft de installatie niet af te tappen. Het filter zit in de afsluitkraan. Zo maak je het schoon:

1. Sluit het ventiel.
2. Schroef de dop los, met de hand.
3. Neem het magnetisch filter eruit.
4. Maak het filter schoon onder stromend water of met perslucht.
5. Controleer de dop van de magneet op vuil. Maak hem schoon.
6. Zet het magnetisch filter terug. De geleidingen moeten in de uitsparingen op het ventiel passen.
7. Schroef de dop weer vast, met de hand.
8. Open het ventiel.

Wanneer? De handleiding zegt: controleer en reinig het filter direct na de installatie. En nog eens na 3 maanden. De handleiding noemt het filter ook bij de stappen voor “een aantal malen per jaar”. Heb je ook een magnetietafscheider? Controleer en reinig die elk jaar. Volg daarvoor de instructies die bij de magnetietafscheider zaten.

Nefit EnviLine IDU Monoblock 5-17 T/TS, gebruiksinstructie 6721825145. Ook in deze handleiding staat die waarschuwing over de stroom. Zet dus eerst de stroom van de installatie uit. Op bladzijde 3 staat bij “Inspectie en onderhoud”: “Laat werkzaamheden alleen door een erkend gespecialiseerd bedrijf uitvoeren”. Je hoeft niet af te tappen. Filter en afsluiter zitten in één deel. Zo maak je het filter schoon:

1. Sluit de afsluiter.
2. Draai de kap los, met de hand.
3. Neem het filter eruit.
4. Maak het filter schoon onder stromend water of met perslucht.
5. Zet het filter terug. De geleidingen moeten in de uitsparingen op de afsluiter passen.
6. Schroef de beschermdop er weer op. Draai hem handvast aan.
7. Open de afsluiter.

De handleiding noemt het filter bij de stappen voor “enkele malen per jaar”.

Panasonic Aquarea met binnenunit WH-ADC0509L, en Panasonic WH-MDC05/07/09J3E5-1 (Mono bloc). Panasonic zegt: maak het waterfilter minstens 1 keer per jaar schoon. Anders kan het filter verstopt raken. Dan kan het systeem uitvallen of een storing krijgen. Panasonic zegt daarbij: neem contact op met een erkende dealer.

Intergas Xtend Eco. De stappen voor het vuilfilter staan in het installatievoorschrift 88104401. Dat is voor de installateur. In dat hoofdstuk staat: een gecertificeerd installateur doet het onderhoud en de schoonmaak.

Heb je een warmtepompboiler? Of een warmtepomp op ventilatielucht? Die kan een luchtfilter hebben. Inventum zegt over de Modul-AIR: vervang het filter elke 12 maanden. Bij nieuwbouw de eerste keer 6 maanden na de oplevering. Als gebruiker mag je alleen het filter vervangen. Meer lees je bij warmtepompboiler.

De afvoer van condenswater

De buitenunit maakt water als hij ontdooit. Dat water moet goed weg kunnen, zegt Quatt. Deze handleidingen vragen je om de afvoer te controleren:

• Intergas Xtend Eco en Xtend (split). Controleer ook de drain op verstopping of vuil. Maak hem zo nodig schoon. Een drain kan condenswater afvoeren. Dat staat in de installatievoorschriften van Intergas.
• NIBE S2125. Controleer regelmatig of het condenswater goed wegloopt door de condensleiding. Vraag zo nodig de installateur om hulp.

De waterdruk en andere controles

Vereniging Eigen Huis zegt: controleer ook de druk in je cv-installatie. Hoe hoog die moet zijn, verschilt per handleiding. Lees meer bij waterdruk van je warmtepomp.

Vereniging Eigen Huis waarschuwt: dit gaat over je cv-installatie. Niet over de leidingen van de warmtepomp zelf. Laat daar alleen een professionele monteur naar kijken.

Itho Daalderop HP-M 25 i, gebruikershandleiding 01-03500-001. Itho Daalderop noemt dingen die je zelf regelmatig kunt controleren en doen:

• Maakt de warmtepomp afwijkende geluiden als hij draait?
• Zie je lekkage, roest (corrosie) of condens aan de leidingen en onderdelen?
• Is de druk van het cv-systeem tussen 1,5 en 2 bar?
• Zit er lucht in het cv-systeem? Dat hoor je aan borrelend geluid in de leidingen.
• Controleer de inlaatcombinatie. Bij het opwarmen van tapwater druppelt er expansiewater in de trechter.
• Controleer de batterijen van de thermostaat.
• Maak de buitenkant schoon met een vochtige microvezeldoek, alleen met water. Werkt dat niet? Gebruik dan vloeibare zeep met een vochtige microvezeldoek. Gebruik nooit schurende of agressieve schoonmaakmiddelen.

Hoor je een vreemd geluid? Lees dan warmtepomp geluid. Zit er lucht in de verwarming? Lees dan warmtepomp ontluchten.